Otwórzy uszy. Tu i teraz.

Wykonawcy krakowskiego zespołu Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble prowadzą nowatorski projekt, celem którego jest prezentacja twórczości wybitnych kompozytorów XX wieku osobom niezwiązanym ze środowiskiem muzycznym. Comiesięczne spotkania organizowane we współpracy z krakowskimi instytucjami kultury łączą w sobie profesjonalizm muzyków, którzy brali udział w największych festiwalach muzyki nowej w Polsce i za granicą (Warszawska Jesień, Sacrum Profanum, Internationale Ferienkurse fur Neue Musik w Darmstadt) z przystępną formą prezentacji, która sprawia, że wydawać by się mogło niezrozumiała twórczość, nagle zaczyna do nas przemawiać „ludzkim głosem”. Projekt współfinansowany jest ze środków Miasta Krakowa.

#20 Muzyka nowych technologii

16 grudnia 2019 r., godz. 18.00

Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida, os. Górali 5

Zapraszamy do Ośrodka Kultury im. C. K. Norwida na spotkanie w ramach cyklu “Otwórz uszy. Tu i teraz. Nowa Huta 2019” . Wstęp Wolny

O muzyce, zwłaszcza klasycznej, rzadko myśli się w kontekście technologii – tymczasem postęp techniczny zawsze znajdował swoje odzwierciedlenie w świecie muzyki. Przejawem tego jest chociażby rozwój instrumentów: od renesansowego wirginału do współczesnego koncertowego fortepianu, od gęśli ze strunami z baranich kiszek po współczesne skrzypcowe struny wykonane z kevlaru.

XX wiek przyniósł w muzyce niebywałą rewolucję technologiczną, która trwa po dziś dzień. Kamieniem milowym tego rozwoju było skonstruowanie przez radzieckiego fizyka Lwa Theremina, w 1921 roku, pierwszego instrumentu w pełni elektrycznego, na bazie lampowego oscylatora – zwanego początkowo Thereminovoxem. Wynalazek Theremina doprowadził w kolejnych latach do powstania tak ważnych instrumentów jak fale Martenota (1928), organy Hammonda (1935) czy, w późniejszych latach, syntezatory.

 

Kolejnym muzycznym przełomem, jaki dokonał się za sprawą rozwoju techniki, był rozwój muzyki elektroakustycznej i konkretnej w twórczości Pierre’a Schaeffera i Pierre’a Henry’ego pod koniec lat 40. W 1957 roku nastąpiła kolejna rewolucja: światło dzienne ujrzała „Illiac Suite” na kwartet smyczkowy, czyli pierwszy utwór skomponowany przez komputer, mianowicie przez maszynę Illiac I, którą zaprogramowali Lejaren Hiller i Leonard Isaacson. Nie była to może muzyka najwyższych lotów, jednak dowiodła, że program komputerowy może wygenerować ciąg dźwięków spełniający kryteria uznania go za muzykę.

 

Od tamtej pory rozwój technologii w muzyce – jak i muzyki w technologii – zaszedł tak daleko, że instrumenty elektroniczne i kompozycje algorytmiczne właściwie nikogo już nie dziwią. O tym wszystkim podczas spotkania 16 grudnia opowiedzą muzycy Spółdzielni Muzycznej contemporary ensemble. Będzie można spróbować swoich sił w grze na instrumentach elektronicznych oraz samodzielnie skomponować utwór, który zostanie potem wykonany.

>> relacja ze spotkania


#19 Karlheinz Stockhausen i Pierre Boulez

18 listopada 2019 r., godz. 18.00

Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida, os. Górali 5
Zapraszamy do Ośrodka Kultury im. C. K. Norwida na spotkanie w ramach cyklu “Otwórz uszy. Tu i teraz. Nowa Huta 2019” . Wstęp Wolny

 

Karlheinz Stockhausen i Pierre Boulez: dwa nazwiska ikoniczne dla muzyki komponowanej dwudziestego wieku; dwie drogi emblematyczne dla dwudziestowiecznych poszukiwań formalnych, brzmieniowych i estetycznych; dwie całkiem różne osobowości twórcze.

Stockhausen przepracowywał nowe koncepcje filozoficzne i estetyczne, korzystając ze zdobyczy serializmu, muzyki elektronicznej i konkretnej oraz aleatoryzmu. Na gruncie europejskim był pionierem muzyki intuitywnej. Inspirował się muzyką i filozofią kultur wschodnich, a jednocześnie czerpał z nowoczesnych technologii, dostrzegając potencjał wcielenia ich w sztukę. Swoją twórczością oddziaływał właściwie na wszystkie zmysły widza: równie ważne jak dźwięk są w jego dziełach gesty, choreografia, kostiumy, światło, przestrzeń, w której odbywa się dany spektakl czy też misterium – bo właśnie to pojęcie najtrafniej oddaje charakter utworów takich jak „Licht”.

Pierre Boulez komponował muzykę rozmaitych form i gatunków: od elektronicznej, przez utwory solowe i kameralne, aż po rozbudowane dzieła wokalno-instrumentalne na duże składy. Pod względem stylistycznym twórczość Bouleza wynika bezpośrednio z założeń powojennej awangardy – wypływa z serializmu – jednak nie jawi się słuchaczowi jako abstrakcyjny zbiór zjawisk dźwiękowych; jest niezwykle barwna i wciągająca. Boulez zasłynął też w roli dyrygenta, interpretując utwory szeregu różnych epok, od renesansu po muzykę najnowszą. Był animatorem życia kulturalnego, założył legendarny zespół muzyki współczesnej Ensemble InterContemporain, kierował paryskim Institut de Recherche et de Coordination Acoustique/Musique (IRCAM).

Karierę tak Bouleza, jak i Stockhausena – ich międzynarodową rozpoznawalność – zapoczątkowały Międzynarodowe Letnie Kursy Muzyki Nowej w niemieckim Darmstadt, gdzie co dwa lata zbierała się (i zbiera po dziś dzień) awangarda muzyki nowej. A jaki ma to wszystko związek z jubileuszem Nowej Huty? Otóż pierwsze edycje darmstadzkich kursów były finansowane z amerykańskich funduszy odbudowy zniszczonej wojną Europy; podobnie jak w przypadku naszej dzielnicy, donośnym głosem odezwała się geopolityka – czynnik istotnie kształtujący wszystkie dziedziny życia, nawet wolną i niezależną, mogłoby się zdawać, sztukę.

Karlheinz Stockhausen i Pierre Boulez: dwa nazwiska ikoniczne dla muzyki komponowanej dwudziestego wieku; dwie drogi emblematyczne dla dwudziestowiecznych poszukiwań formalnych, brzmieniowych i estetycznych; dwie całkiem różne osobowości twórcze.

Stockhausen przepracowywał nowe koncepcje filozoficzne i estetyczne, korzystając ze zdobyczy serializmu, muzyki elektronicznej i konkretnej oraz aleatoryzmu. Na gruncie europejskim był pionierem muzyki intuitywnej. Inspirował się muzyką i filozofią kultur wschodnich, a jednocześnie czerpał z nowoczesnych technologii, dostrzegając potencjał wcielenia ich w sztukę. Swoją twórczością oddziaływał właściwie na wszystkie zmysły widza: równie ważne jak dźwięk są w jego dziełach gesty, choreografia, kostiumy, światło, przestrzeń, w której odbywa się dany spektakl czy też misterium – bo właśnie to pojęcie najtrafniej oddaje charakter utworów takich jak „Licht”.

Pierre Boulez komponował muzykę rozmaitych form i gatunków: od elektronicznej, przez utwory solowe i kameralne, aż po rozbudowane dzieła wokalno-instrumentalne na duże składy. Pod względem stylistycznym twórczość Bouleza wynika bezpośrednio z założeń powojennej awangardy – wypływa z serializmu – jednak nie jawi się słuchaczowi jako abstrakcyjny zbiór zjawisk dźwiękowych; jest niezwykle barwna i wciągająca. Boulez zasłynął też w roli dyrygenta, interpretując utwory szeregu różnych epok, od renesansu po muzykę najnowszą. Był animatorem życia kulturalnego, założył legendarny zespół muzyki współczesnej Ensemble InterContemporain, kierował paryskim Institut de Recherche et de Coordination Acoustique/Musique (IRCAM).

Karierę tak Bouleza, jak i Stockhausena – ich międzynarodową rozpoznawalność – zapoczątkowały Międzynarodowe Letnie Kursy Muzyki Nowej w niemieckim Darmstadt, gdzie co dwa lata zbierała się (i zbiera po dziś dzień) awangarda muzyki nowej. A jaki ma to wszystko związek z jubileuszem Nowej Huty? Otóż pierwsze edycje darmstadzkich kursów były finansowane z amerykańskich funduszy odbudowy zniszczonej wojną Europy; podobnie jak w przypadku naszej dzielnicy, donośnym głosem odezwała się geopolityka – czynnik istotnie kształtujący wszystkie dziedziny życia, nawet wolną i niezależną, mogłoby się zdawać, sztukę.

 

>> relacja ze spotkania
.


 
#18 Neoklasycyzm

21 października 2019 r., godz. 18.00

Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida, os. Górali 5
Zapraszamy do Ośrodka Kultury im. C. K. Norwida na spotkanie w ramach cyklu “Otwórz uszy. Tu i teraz. Nowa Huta 2019” pn. “Neoklasycyzm”. Wstęp wolny.

Początek XX w. w muzyce zdominowany był przez twórczość neoromantyczną. Monumentalne pod względem obsady, rozmiarów i ładunku emocjonalnego utwory Brucknera, Mahlera czy Richarda Straussa do dzisiaj rzutują na nasze postrzeganie muzyki „poważnej”. Przeciwko tym tendencjom pojawiły się takie kierunki jak impresjonizm, ekspresjonizm, czy awangarda wiedeńska z Schönbergiem na czele. W latach dwudziestych uwydatnił się nurt, z jednej strony pełnymi garściami czerpiący z tradycji epok ubiegłych, z drugiej zaś niestroniący od osiągnięć współczesnych technik kompozytorskich, ale wykorzystujący je na swój sposób, bardziej komunikatywny i przystępny niż kierunki awangardowe. Był to neoklasycyzm, dzięki działalności pedagogicznej Nadii Boulanger szczególnie popularny we Francji, Polsce i Związku Radzieckim. Obecny w tej muzyce idiom „serenite”, czyli pogody ducha, funkcjonował także w literaturze, choćby w twórczości francuskiego noblisty Romaina Rollanda, czy architekturze. Po II Wojnie Światowej estetyka neoklasyczna okazała się być swego rodzaju lekarstwem na wojenne traumy oraz sposobem na radzenie sobie z ograniczeniami narzucanymi przez socrealizm.

Podczas październikowego spotkania muzycy zespołu Spółdzielnia Muzyczna contemporary ensemble przybliżą ten kierunek w muzyce i pokażą, że najbardziej (neo)klasyczną dzielnicą Krakowa jest właśnie Nowa Huta.

 

>> relacja ze spotkania


#17 Witold Lutosławski

16 września 2019 r., godz. 18.00


Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida, os. Górali 5
Zapraszamy do Ośrodka Kultury im. C. K. Norwida na spotkanie w ramach cyklu “Otwórz uszy. Tu i teraz. Nowa Huta 2019” pn. “Witold Lutosławski”. Wstęp wolny.

Rok 2019 jest pełen rocznic: 70-lecie Nowej Huty, 80-ta rocznica wybuchu Drugiej Wojny Światowej, 30-lecie pierwszych częściowo wolnych wyborów. W muzyce rok 2019 został zdominowany przez dwusetną rocznicę urodzin Stanisława Moniuszki, tymczasem 7 lutego minęła 25 rocznica śmierci jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów dwudziestego wieku: Witolda Lutosławskiego.

Lutosławski był kompozytorem o ogólnoświatowej renomie, wprowadzał i rozwijał nowe techniki kompozytorskie, w sposób niebywale kreatywny czerpał z tradycji muzyki klasycznej, w swoich poszukiwaniach nie odbiegał od najbardziej wpływowych twórców zachodnich.

Koleje jego życia i rozwój twórczości są ściśle związane z najnowszą historią Polski, w zmianach stylistycznych i formalnych kompozycji odbijają się zmiany społeczne i polityczne, jakie miały miejsce od Drugiej Wojny Światowej, aż po wybory 1989 roku i pierwsze lata kapitalizmu.

Spotkanie będzie okazją do poznania historii życia kompozytora, wysłuchania kilku utworów pochodzących z różnych okresów jego twórczości i wspólnego z uczestnikami muzykowania, dzięki któremu poznamy niektóre z innowacji, jakie Lutosławski wprowadził do muzyki klasycznej XX w.



>> relacja ze spotkania



#16 Muzyka industrialna

17 czerwca 2019 r., godz. 18.00

Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida, os. Górali 5
Muzyka industrialna. Spotkanie w ramach cyklu Otwórz uszy. Tu i teraz. Nowa Huta 2019. Prowadzenie: Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble. Wstęp wolny.

W drugiej połowie XVIII wieku nastąpiła zmiana modelu produkcji z rzemieślniczego, na przemysłowy. Upowszechnienie wynalazków takich jak maszyna parowa, czy maszyny tkackiej nie tylko usprawniło pracę wielkich rzesz ludzi, spowodowało wyodrębnienie nowych klas społecznych, zrewolucjonizowało transport ale także znacząco zmieniło krajobraz dźwiękowy otaczającego nas świata. O ile w sztukach plastycznych motywy przemysłowe były obecne od połowy XIX stulecia, przywołać tu można choćby obraz "Deszcz, para, szybkość" Williama Turnera, o tyle muzyk, albo szerzej sztuka dźwięku zaczęła eksplorować te tereny dopiero w XX w. Traktat Luigi Russolo z 1913 roku pt. Sztuka hałasu i budowane przez niego "Intonarumori", czyli elektromechaniczne maszyny do wytwarzania hałasu były milowym krokiem w kierunku dzisiejszego pojmowania tego tematu. Na czerwcowym spotkaniu z cyklu „Otwórz uszy. Tu i teraz. Nowa Huta 2019” przedstawimy rozwój industrialnego kierunku w muzyce, razem z uczestnikami stworzymy akustyczną instalację dźwiękową i pokażemy co łączy powołane do życia 70 lat temu przemysłowe miasto z dźwiękowymi eksperymentami prekursorów kierunku.

 

>>relacja ze spotkania

 

 

 

#16 Socrealizm w muzyce, muzyka w socrealizmie

27 maja 2019 r., godz. 18.00

Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida, os. Górali 5
Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida oraz Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble zapraszają na siódme spotkanie w ramach drugiej edycji cyklu “Otwórz Uszy. Tu i Teraz”. Wstęp wolny.

Obchodzimy w tym roku 70-lecie Nowej Huty, miasta mającego być modelowym przykładem socjalistycznej urbanistyki. Pomijając kwestie ideologiczne, socrealizm był w architekturze stylem w dużej mierze opartym na klasycznych wzorcach, a przy tym w założeniu praktycznym, w zdobnictwie posługującym się motywami ludowymi.

Podobnie rzecz się miała w muzyce. W ZSRR od lat 30-tych, w pozostałych krajach bloku wschodniego po II Wojnie Światowej pod nakazami i zakazami rządzących partii starano się rozwijać muzykę praktyczną, opartą na klasycznych wzorcach, posługującą się motywami ludowymi, odpowiednią dla szerokich rzesz klas i mas pracujących.

Na majowym spotkaniu z cyklu "Otwórz uszy. Tu i teraz" przeanalizujemy czym był socrealizm w muzyce, jak jego echa odzywają się w twórczości dzisiejszej i czym różnił się ten styl od muzyki zachodniej. Pokażemy w jaki sposób kompozytorzy usiłowali omijać założenia stylu, lub wykorzystywać je do swoich celów. Naświetlimy też problematykę społeczno-polityczną, która z tym tematem wiąże się w sposób szczególny.

 

>>relacja ze spotkania



#14 Muzyka postinternetowa

29 kwietnia 2019 r., godz. 18.00


Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida, os. Górali 5
Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida oraz Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble zapraszają na szóste spotkanie w ramach drugiej edycji cyklu “Otwórz Uszy. Tu i Teraz”. Wstęp wolny.

Internet wcale się nie skończył! Chodzi przede wszystkim o pewną zmianę w jego funkcjonowaniu we współczesnym społeczeństwie. Internet przeszedł do mainstreamu, tzn. przestrzeni, w której wiele osób czyta gazety, gra w gry, poznaje partnerów. Sztuka w Internecie również wyewoluowała. Od wyspecjalizowanego świata dla nerdów i ścisłych umysłów, do mainstreamowego świata dla nerdów, ścisłych umysłów, ale też artystów wizualnych, kompozytorów, muzyków, dla każdego


#13 Cisza w muzyce, muzyka w ciszy

18 marca 2019 r., godz. 18.00


Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida, os. Górali 5.

Wstęp wolny.

 

Poprzednio w cyklu:

#12 Nowe ścieżki dźwięków: o współczesnej muzyce filmowej
#11 Muzyka północy, Saariaho, Nørgård, Reinholdtsen, Steen-Andersen i inni
#10 Ile teatru w muzyce. O tym jak instrumentalista staje się performerem
#9 Muzyka po imperium. Twórczość w krajach postsowieckich
#8 Muzyka improwizowana
#7 Muzyka konkretna
#6 Polski postmodernizm
#5 Salvatore Sciarrino
#4 Minimalizm
#3 Helmut Lachenmann
#2 Luciano Berio
#1 George Crumb

 
 

Organizatorzy

Patronat medialny